Gooi niet weg wat je nog kunt repareren! Deze roep klonk in 2024 in het Europese parlement bij het besluit over de EU-richtlijn ‘recht op reparatie’. Die stelt dat alle EU-landen uiterlijk juli 2026 in hun wetgeving moeten regelen dat consumenten defecte spullen (wasmachines, laptops, stofzuigers, enz) bij de fabrikanten kunnen inleveren ter reparatie, ook nog nadat de garantieperiode is verlopen. Het doel ervan is om de circulaire economie een stap dichterbij te brengen. De producent moet die spullen dan (laten) repareren, behalve wanneer de reparatiekosten hoger uitvallen dan de aanschafkosten. In dat geval krijgt de consument een nieuw apparaat, met nieuwe garantie. Dit klinkt mooi. In werkelijkheid zijn veel apparaten lastig te repareren: het openmaken, diagnosticeren, onderdelen kopen en weer monteren vraagt, als dat al lukt zonder iets kapot te maken, snel hoge arbeids- en materiaalkosten. Voor producten tot € 250 is repareren voor de fabrikant vrijwel altijd duurder dan een nieuw exemplaar. Defecte apparaten komen dus toch op de afvalberg terecht.
Bij de meeste huishoudelijke apparaten wordt tijdens het ontwerpen geen rekening met eventuele reparaties. Klikverbindingen breken af, batterijen zijn vast gesoldeerd en relevante onderdelen zijn verlijmd. Alleen al het openen van een koffiezetapparaat kost een uur. In Nederland zijn ongeveer 500 Repair Cafés te vinden waar vrijwilligers samen met de eigenaren proberen hun defecte (huishoudelijke) apparaten te repareren. De reparateurs, waar ik er één van ben, verzamelen veel kennis over reparaties. Bijvoorbeeld over wat er vaak stuk gaat en hoe je dat wel of niet kan repareren. Nuttige kennis voor de productontwerpers. Maar er bestaat geen goed ‘feed-back kanaal’ om die kennis naar hen over te brengen.
Principia is benieuwd of er alumni zijn die mee willen denken (en doen) over hoe we kunnen bijdragen aan de verbetering van productontwerpen opdat die makkelijker te repareren zijn: design for repair. Wellicht door dit onderwerp in de opleidingen voor ontwerpers te laten opnemen. Dit gebeurt al op kleine schaal, maar we zien het echter nog niet op de UT. Je kunt reparatie-ervaringen per product en/of leverancier (laten) verzamelen bij Repair Cafés en die bij de betreffende ontwerpers (Miele, Philips, Krupps, enz) op het bureau leggen.
Lijkt het je interessant om hier iets aan bij te dragen? Neem dan contact op met Principia.