Announcement: BBQ for alumni & students!

Beste Alumnus,

Op 17 juni zal er voor de alumni van werktuigbouwkunde aan de Universiteit Twente een reunie-barbecue worden georganiseerd, samen met huidige werktuigbouwkunde studenten. U bent van harte welkom om een hapje mee te eten en samen met andere alumni en studenten weer eens onder elkaar te komen. Dit evenement zal in samenwerking met de alumni-vereniging Principia en de studievereniging Isaac Newton worden opgezet. De barbecue zal rond 18:00 tot en met 21:00 duren, en vindt plaats achter de Horst. Omdat het helaas nog niet gelukt is de ja-knikker achter de Horst daadwerkelijk olie te laten pompen, zullen er ook nog kosten aan de barbecue verbonden zijn, welke €17,00 per persoon zal zijn. Voor Principia-leden zal een extra korting gelden die na de barbecue verrekend wordt.

Voor meer informatie en inschrijving kan u naar de website van Isaac Newton via de volgende link;
https://www.isaacnewton.utwente.nl/events/alumni-+-students-barbecue

Met vriendelijke groet,
De Principia commissie van W.S.G. Isaac Newton

 

– ENGLISH VERSION –

Dear Alumnus,

On the 17th of June, a reunion-barbecue will be organised for the alumni of Mechanical Engineering of the University of Twente, together will current Mechanical Engineers. You are welcome to grab a bite and come together again with other alumni and students. The event will be organised in collaboration with the alumni-association Principia and the study-association Isaac Newton. The barbecue will take place from 18:00 until 21:00, and will be located behind the Horst, Enschede. Unfortunately, the pumpjack behind the Horst is not able to pump up oil just yet, so there will be some charges associated with the BBQ, that will end up to €17,00 per person. For Principia members there will be an additional discount which will be calculated after the barbecue

 

For more information and to enrol in the event you can visit the website of W.S.G. Isaac Newton via the following link; https://www.isaacnewton.utwente.nl/events/alumni-+-students-barbecue

 

With kind regards,
The Principia committee of W.S.G. Isaac Newton

Experimenteel bepaald Michigan schroef rendement vs. Wageningen B schroef

Bij elektrisch varen is het rendement van de aandrijving cruciaal. Immers, hoe hoger dit rendement, hoe verder je met je accu kunt varen (actieradius). Het aandrijfrendement is het product van het schroefrendement en het rendement van motor plus regelaar. Om inzicht te verkrijgen over deze rendementen is er door enkele leden van Principia Senior Expert Support (SES) een uitgebreid testprogramma uitgevoerd. Daarbij is gebruik gemaakt van de stalen MienSkip sloep van de “Stifting Elektrysk en Fossylfrij Farre Fryslân” (SEFFF), voorzien van een innovatieve naafmotoraandrijving met een 16” x 14” Wageningen B schroef. De gebruikte meetmethoden en de testresultaten zijn beschreven in een rapport met de titel “Innovatieve e-aandrijving voor pleziervaartuigen – Vaartest resultaten en de daaruit bepaalde rendementen”. In dit rapport zijn de gemeten testresultaten vergeleken met door het MARIN gepubliceerde test data voor Wageningen B schroeven. Lees hier het complete verslag:

Vergelijking schroefrendement Michiganschroef en Wageningen B schroef

Verslag principiaprijs 2021

On the 18th of November, it was finally time for a Principia prize again. Innovation Cluster Drachten[1] (ICD), Isaac Newton and Principia worked together to come up with a challenging problem, to find students who wanted to take up the challenge and to give the student groups a place to work on this problem for a day. We managed to gather 36 students who were all willing to work their hardest to come up with the best solution.

The jury, existing of members from ICD and Principia, arrived at 8:30 at the Newton room to look through the programme and the assignment. At 8:45 the contestants arrived and at 9:00 the explanation of the assignment started.

There was a small introduction first, and then the case was explained. This year the case was about the automatization of placing sanding belts onto a CNC belt grinding machine.

After the presentation, the 9 groups had to decide on a team name and then they were off to their separate rooms to start brainstorming. The teams all had been assigned their own room in the Horst tower where they could spend the whole day working out the assignment. Most groups started with some sketches, after which they choose the best solution and started working on the more complicated design features.

While all the groups were working on the assignment, it was also possible for them to ask questions to the jury, via WhatsApp or face-to-face. The jury made a few rounds, visiting each group’s room in the Horst. In addition to just answering questions, a prototype from Stork was also brought in. The contestants were able to take a quick look at it in the morning but the real show was at noon when the prototype had been connected and could be shown working. This was very helpful as it gave some real-life insight for the students.

After the demonstration, it was time for lunch. During lunch, there was a presentation about ICD where they explained the origin and about all the companies of ICD. After this lunch, full of new energy and enlightened with the prototype demonstration, the students headed back to their rooms to finalize their ideas and put them in a presentation.

In the afternoon it was time for the students to show what they had been working on the entire day in a short presentation. The groups explained their thought processes, their final solution and showed some nice sketches or even SolidWorks models of their solutions. Some groups even went the extra mile and came up with a life cycle analysis, cost prediction, moving model, or slogan for their design.

When these presentations were finished, it was up to the jury to decide which group would win the grand prize of €3000. The contestants were judged on things like creativity, quality, feasibility, costs, and the quality of their presentation. After a long discussion, they finally came to a conclusion to tell the eagerly awaiting students. They started with announcing the 2nd price, a beer tasting at the Beiaard, which was for group ‘Oosthorst Top Team’, which had the idea of placing 4 screws in a cylindrical shape. Then finally the 1st place winner was announced to be ‘Het Fundament’, with the idea of also using screws, but placing them in a triangular shape, which fitted exactly over the performer from Stork. They were very happy to have won and gladly accepted their prize.

We thank ICD and Principia for helping us organize such an amazing day!

 

[1] Innovation Cluster Drachten (ICD) is a cluster of 23 high tech companies in the northern Netherlands. About 1500 FTE of the 4300 employees (45 nationalities) are product- and process innovators in the field of high tech systems. Together they innovate their HIGH TECH Big Five: 3D metal printing, Sensoring & AI, Vision & Deeplearning, Robotics (at customer & factories) and renewable propulsion. They offer internships, design – and master projects for talented Twente students, see their website www.icdrachten.nl

.

Algemene Ledenvergadering

Op donderdag 31 maart vindt de Algemene Leden Vergadering 2022 plaats. De (fysieke) vergadering start om 16.00 uur in gebouw de Horst zaal Z105 (campus Universiteit Twente).

Graag horen we van je of je  bij de ledenvergadering 2022 aanwezig zult zijn! Aanmelden kan via een mail aan Steven Olthof.

De volgende punten staan op de agenda:

  1. Opening door de voorzitter Dorien van de Belt
  2. Mededelingen/vaststelling agenda
  3. Notulen ALV Principia 9 dec ’21 (concept!)
  4. Jaarverslag Principia 2021
    –  Activiteiten overzicht 2021
    –  Financieel Jaarverslag Principia 2021
    –  Budget en realisatie 2021
    –  verslag kascommissie
  5. Benoeming nieuwe kascontrole commissie
  6. Jaarplan 2022
    –  Geplande/uitgevoerde activiteiten
    Budget Principia 2022
  7. Werving nieuwe bestuursleden
  8. Rondvraag
  9. Sluiting

Tijdens de corona-pandemie zijn de ALVs van 2020 en 2021 opgeschoven naar het najaar, maar we willen graag weer de ALV in het voorjaar laten plaats vinden. Vandaar dat de tijdsperiode tussen de vorige ALV en deze zeer kort is.

In memoriam Geert Hidding (1952 – 2021)

Na een kort ziekbed is op 31 maart 2021 Geert Hidding overleden. Geert was van studiejaar 1970, sinds 2015 bestuurslid van Principia, en sinds 2016 voorzitter van de SES (Senior Expert Support) groep.

Binnen Principia was Geert een vernieuwende en bindende kracht, met een bijzonder oog voor de ontwikkeling van het ledenbestand, en hij maakte zich zorgen over de geringe aanwas, de hoge gemiddelde leeftijd en over de afnemende animo bij jongere alumni om lid te worden. Daarnaast was de gezelligheid voor hem heel belangrijk.
Geert was actief betrokken bij de organisatie van de Principia-prijs: als jurylid, en later ook bij het leggen van contacten met het Noordelijke bedrijfsleven. De ervaringen uit zijn werk als algemeen directeur van Neopost in Drachten kwamen daarbij goed van pas. Geert woonde al ruim 35 jaar in Friesland maar hij was opgegroeid in Twente, en het land “van de Tukkers” had een speciaal plekje in zijn hart.
Binnen SES was Geert één van de trekkers bij de opdracht van SEFFF (Stifting Elektrysk Farre Fryslan) voor het ontwikkelen van een goedkope elektrische aandrijving voor de pleziervaart. Doel was om het elektrisch varen aantrekkelijk te maken voor de “man-met-de-gewone- portemonnaie”. Geert kwam daarbij op het idee om uit te gaan van een goedkope naafmotor zoals die in grote aantallen voor elektrische scooters in China wordt gefabriceerd. Hij ontdekte dat de karakteristieken van dit motortype bijzonder goed passen bij de karakteristieken van een efficiënte (grote, langzaam draaiende) schroef. Het ontwerpen, bouwen (en inbouwen van deze aandrijving in de SEFFF-sloep “MienSkip”), alsmede de complete testconstructie voor het meten van de belangrijkste parameters en daarna het uitvoeren van de metingen… dit alles gaf Geert veel voldoening en energie. Zelfs op zijn ziekbed bleef hij tot het laatst toe nog meedenken en ideeën aandragen.
Daarnaast had het meedenken met de Twentse studententeams voor de Shell Eco Marathon (waterstof-auto) en voor de Solar Boat zijn warme belangstelling, waarbij hij zich er over verbaasde, dat de studenten steeds weer probeerden om het wiel uit te vinden. Ook was hij in het kader van elektrisch varen betrokken bij de begeleiding van enkele studenten.
Geert was mede-oprichter van ons huiskamer-discussieclubje “Duurzaam Noord”. Met een vijftal eigenwijze Twente ingenieurs hebben we vele discussies gevoerd en door techneuten-ogen gekeken naar de plannen van de regering, gemeentes, KIVI, Berenschot en Energieleveranciers.
Doel was om zin van onzin te onderscheiden en de materie echt te begrijpen en in kaart te brengen. Hier beleefde Geert veel plezier aan en vooral in het “helikopteren” was hij sterk. Hij bestookte ons regelmatig met getallen en columns (onder andere van Ronald Plasterk) om zijn argumenten kracht bij te zetten. En na afloop was er dan altijd weer de gezelligheid met bijpraten over thuis en over de wereld, met natuurlijk een biertje erbij.
Geert genoot van onze Principia-bijenkomsten en vond het belangrijk om actief te blijven en zowel zich zelf als anderen te prikkelen.

Geert we zullen je missen.

Anne F. van der Meer Rene Scheltes

Duurzaam Noord

Duurzaam Noord

Duurzaam Noord is een huiskamer-discussieclubje van Principia-alumni, woonachtig in Noord Nederland. In 2020 heeft dat geleid tot een krantenartikeltje “Energietransitie en waterstof” over de productie van waterstof uit zonnestroom in (zuidelijke) landen met een overvloed aan zon. Ook in 2021 hebben we – ondanks de Coronacrisis en deels digitaal – regelmatig van gedachten gewisseld.  Een greep uit de belangrijkste onderwerpen dit jaar:

  1. Berenschot rapport “Klimaatneutrale energiescenario’s 2050”. In dit rapport worden 4 scenario’s uitgewerkt, waarbij is uitgegaan van de “sturing” van de nederlandse energietransitie: (1) lokale/regionale sturing, (2) nationale sturing, (3) europese sturing, en (4) internationale sturing.

 

De belangrijkste overall trends zijn “Van  aardgas, grijze stroom in 2020 naar groene stroom, geothermie en H2 in 2050.”

Per sector valt op:

  • In de bebouwde omgeving gaan we van aardgas naar groene stroom.
  • Mobiliteit gaat van olie naar stroom en afhankelijk van het scenario ook naar H2 en biobrandstof.
  • In de Industrie verdwijnt gas nagenoeg en neemt olie licht af. Hiervoor komt in de plaats H2 en neemt stroom toe. Meest opvallende is dat olie op een niveau tussen 400-700 PJ blijft.

 

  1. Strategie Gasunie / ontwikkeling Eemshaven. In een kranteninterview geeft CEO Gasunie (Han Fennema) een duidelijke kijk op de bedrijfsstrategie om zich te ontwikkelen van “gastransportbedrijf” naar een “duurzame energie-infrastructuur-onderneming”. Dit gaat gepaard met een investeringsplan van  7 miljard Euro. is onderdeel van de plannen voor een Nederlands waterstofnet (“waterstof-backbone”), in 1e instantie gedacht voor de industrie.
  1. Gemeentelijke transitieplannen.

Elke gemeente moet uiterlijk eind 2021 een energie-transitieplan klaar hebben. Eén van de Duurzaam-Noord leden (Gert Colenbrander) betrokken bij de plannen voor zijn woonplaats Hoorn. Voor meer details zie “Een heel andere visie op de warmtetransitie in Hoorn“. Ook hebben we deelgenomen aan een video-sessie van de gemeente Westerkwartier, en zijn er eerste contacten gelegd met de gemeente Smallingerland (Drachten). Tevens hebben we regelmatig gedachten-, en ervaringsuitwisseling met alumnus Steven Olthof in Hengelo, die aldaar in een vergelijkbaar inspraak-proces participeert. Overal valt op, dat in de opdrachtformulering van het rijk de opties met huisverwarming door waterstof op voorhand wordt uitgesloten. In Den Haag is waterstof is voor de industrie gedacht. Ook worden door de doelstelling, dat elke gemeente zijn eigen energie op zou moeten wekken, interessante – regionale of nationale – opties uitgesloten.  In dit kader ontstond een interessante optie voor een toekomstig huishoudelijk energiegebruik, zie plaatje hieronder.

Naast deze onderwerpen komt er elke keer weer een keur aan actuele Duurzaamheids-onderwerpen langs. Daar vinden we meestal wel iets van, en het is steeds weer leuk om dat uit te wisselen en te bediscussiëren.

 

De Wilgen, Friesland

Anne F van der Meer

Een andere visie op de warmtetransitie in Hoorn

Wereldwijd hebben we met elkaar de afspraak gemaakt dat we in 2050 geen fossiele brandstoffen (kolen, aardolie, aardgas) meer zullen gebruiken. Dus moeten we vervangers voor deze fossiele brandstoffen zien te vinden. In 2020 voorzag elektriciteit voor ongeveer 20% in de energiebehoefte van Nederland; voor de overige 80% werd daarin voorzien door olie en gas. De verwachting is dat in 2050 ongeveer 50% geleverd zal worden door elektrische energie, duurzaam opgewekt uit zon en wind. De overige 50% zal moeten worden geleverd door een vervanger van olie en gas. Deze vervanger van olie en gas mag geen koolstof bevatten, omdat dit element bij verbranding het broeikasgas CO2 oplevert. Gelukkig bestaat er waterstof, dat bij verbranding of bij elektriciteitsopwekking in een brandstofcel alleen schoon water uitstoot in de atmosfeer.

Maar waterstof komt als gas nauwelijks voor op aarde. De grootste hoeveelheid waterstof zit in een chemische verbinding met zuurstof: water. Water is te splitsen in waterstof en zuurstof door elektrolyse. Om waterstof op een duurzame manier te produceren is er daarom duurzaam opgewekte elektrische energie nodig: energie uit zon en wind.  Om voldoende waterstof te produceren in 2050 zal er een enorme hoeveelheid duurzame elektrische energie beschikbaar moeten zijn. De windmolens en zonneparken die deze duurzame elektriciteit moeten leveren, nemen een grote hoeveelheid ruimte in beslag en er zijn maar weinig Nederlanders die dit graag in hun buurt zien. Het ligt daarom voor de hand dat deze waterstof wordt geproduceerd in gebieden met weinig menselijke bewoning en een overvloed aan zon en wind. Landen in  Zuid-Europa en Noord-Afrika, maar ook IJsland staan al klaar om Europa van waterstof te voorzien. Maar ook Australië en Chili maken plannen in die richting. Waterstof kan onder hoge druk als gas door bestaande of nieuw aan te leggen leidingen worden getransporteerd of bij heel lage temperatuur in vloeibare vorm door tankers. Of in de vorm van chemische verbindingen waaruit de waterstof op eenvoudige wijze kan worden vrijgemaakt en die als vloeistof bij omgevingstemperatuur kunnen worden vervoerd.

Nederland heeft een enorm netwerk aan aardgasleidingen en tests hebben aangetoond dat dit netwerk met geen of kleine aanpassingen geschikt is voor het transport van waterstof. Diezelfde tests hebben ook aangetoond dat cv ketels kunnen worden aangepast zodat waterstof in plaats van aardgas als brandstof kan worden gebruikt. Uit toepassing van de Startanalyse 2020 van het Expertise Centrum Warmte blijkt dat voor het merendeel van de woningen in de Kersenboogerd vervanging van aardgas door waterstof de optie is met de laagste nationale kosten om van het aardgas af te gaan. Uitzondering is het centrumgebied van de Kersenboogerd waar aansluiting op een warmtenet de laagste kosten met zich meebrengt. Dit levert een totaal andere kijk op de warmtetransitie in Hoorn dan wat er geboden wordt in de Transitievisie Warmte Hoorn, die in juli 2019 door de Gemeenteraad is vastgesteld. Daarin wordt de bewoners alleen de keus gelaten tussen installatie van een “all-electric” warmtepomp en aansluiting op een warmtenet. Een direct gevolg van het feit dat Hoorn in 2040 een energie-neutrale gemeente wil zijn. Wat betekent dat er op het grondgebied van de gemeente evenveel duurzame energie wordt opgewekt als er verbruikt wordt. Afgezien van het feit dat de argumentatie voor deze keuze ontbreekt, is het ook onmogelijk om dit op het beperkte grondgebied van de gemeente te realiseren.

Er zal in 2050 ook veel vraag naar waterstof zijn uit andere hoeken dan de bebouwde omgeving. Met name vanuit de industrie en als brandstof in gasgestookte elektrische energiecentrales om aan de piekvraag aan elektrische energie te kunnen voldoen en om warmte aan warmtenetten te leveren. Het is aan onze lokale en landelijke overheid om er voor te zorgen dat er in 2050 voldoende waterstof beschikbaar is om onze woningen mee te verwarmen.

Gert Colenbrander   Hoorn, 13 januari 2021

Energietransitie en waterstof

In 2020 kwam ongeveer 80% van onze energiebehoefte uit fossiele brandstoffen (aardolie en aardgas).  De resterende 20% komt uit elektriciteit.

Bij verbranding van fossiele brandstoffen wordt CO2 uitgestoten. Dat moet in 2050 afgelopen zijn om catastrofale klimaatveranderingen te voorkomen. Daarom moet er een transitie plaatsvinden naar het gebruik van duurzaam opgewekte elektrische energie (zon en wind).  Echter, de deskundigen zijn het er over eens dat in 2050 in ongeveer de helft van onze energiebehoefte zal worden voorzien door elektriciteit en de andere helft nog steeds door brandstoffen. Deze brandstoffen mogen geen koolstof bevatten en dan is waterstof de enige overblijvende mogelijkheid.

In 2050 zal er dus een enorme vraag zijn naar duurzaam geproduceerde, groene, waterstof. Voor toepassingen in de procesindustrie, als brandstof voor gascentrales, voor mobiliteit en voor het verwarmen van woningen en andere gebouwen.

Maar om deze groene waterstof te produceren moet een enorme hoeveelheid groene stroom beschikbaar zijn. Het meest gehoorde geluid is dat we deze duurzame elektrische energie in Nederland moeten opwekken. De consequentie is dat we een heel groot gedeelte van ons dichtbevolkte land en het ons omringende water vol moeten zetten met zonnepanelen en windmolenparken. Maar niemand wil die dingen in zijn achtertuin hebben. Om nog maar niet te spreken over de congestie die dat zal veroorzaken op de elektriciteitsnetten.

Zou waterstof niet beter (en goedkoper) geproduceerd kunnen worden in dunbevolkte gebieden die rijk gezegend zijn met zon en wind? In de Sahara? Spanje?, Portugal? Australië? Chili? IJsland?  Die waterstof zou dan in vloeibare vorm per tanker naar Europa vervoerd kunnen worden. Die laatste vorm van transport is door Shell al decennia lang toegepast voor het transport van aardgas. Zou dit een kans voor Shell kunnen zijn om in de energietransitie een voortrekkersrol te vervullen? Opnieuw een wereldwijde producent van fossielvrije brandstof?

 

Rene Scheltes, Anne F. van der Meer – De Wilgen

Energietransitie wijk “de Nijverheid” in Hengelo OV.

In het kader van het overheidsproject PAW (Programma Aardgasvrije Wijken)  heeft de gemeente Hengelo OV een project gestart om de wijk “de Nijverheid” aardgasvrij te maken en hiervoor een subsidie van 4,25 M€ gekregen. Een aantal bewoners van de wijk zijn als lid van adviescommissies en als deelnemer aan gemeentelijke werkgroepen betrokken bij dit project. Op deze manier geeft de gemeente Hengelo invulling aan bewonersparticipatie in het project en hoopt  ze draagvlak te creëren voor de te kiezen oplossing.

De volgende alternatieven voor het aardgasvrij maken zijn onderzocht:

  • Warmtenet.
  • Hybride warmtepomp op duurzaam gas (biogas of waterstof).
  • Combi CV ketel op waterstof.
  • Warmtepomp (All electric).

De kosten van deze alternatieven zijn in een business case naast elkaar gezet. Ter vergelijking is ook de huidige standaard oplossing met een combi CV ketel op aardgas toegevoegd aan de business case.
De uitkomst van het onderzoek was dat alle alternatieven duurder uitvallen dan de combiketel op aardgas. Een warmtenet, waarvan de gemeente Hengelo door de beschikbaarheid van industriële afvalwarmte een groot voorstander is, bleek ook een relatief dure oplossing voor de Nijverheid te zijn. Bovendien kleven aan deze oplossing nog problemen betreffende duurzaamheid, toekomstbestendigheid en afhankelijkheid van een monopolist.

De bewonerscommissies zijn meer voorstander van hybride warmtepompen of een CV ketel op waterstof.  De all electric oplossing, waarbij een elektrische warmtepomp voor de verwarming en voor de warmwatervoorziening van het huis zorgt, is alleen mogelijk voor zeer goed geïsoleerde woningen, waardoor deze oplossing niet geschikt is voor het overgrote gedeelte van de woningen van de wijk.

Het grootste probleem voor de alternatieven op basis van waterstof is de beschikbaarheid hiervan.
Voor deze wijk is eigenlijk de enige oplossing om de waterstof in de directe omgeving te maken met behulp van een elektrolyser. In een elektrolyser kan met behulp van (groene) stroom waterstofgas uit water worden geproduceerd.

Omdat de gemeente Hengelo de waterstof alternatieven eigenlijk niet serieus wilde bekijken heeft ondergetekende als lid van een adviescommissie en lid van de Senior Expert Support groep van Principia met een aantal medestanders de waterstofoptie wat verder uitgespit. In dit kader zijn er besprekingen geweest met de Gasunie, de NAM, het ECW, een leverancier van duurzame energie, de netbeheerder, een leverancier van elektrolysers, een leverancier van gasgestookte warmtepompen en diverse deskundigen op het gebied van waterstof.
Hieruit bleek dat de waterstof optie wel degelijk een reëel alternatief voor een warmtenet kan zijn met lagere kosten voor de bewoners.

Het Principia netwerk was hierbij van groot belang, omdat hieruit veel informatie beschikbaar kwam en nuttige contacten tot stand konden worden gebracht. Ook discussies met Principia leden (o.a. uit de duurzaamheidsgroepen van SES) waren heel effectief om betrouwbare informatie boven water te krijgen en goed onderbouwde standpunten te bepalen.

 

Hengelo, April 2021, Steven Olthof