Hybride energievoorziening: Houwen zo…..

Elektrische energie, opgewekt uit duurzame bronnen, zoals zon, wind of waterkracht, is de energie van de toekomst. De mens heeft echter geen controle over de mate waarin de zon schijnt of de wind waait en daarom sluiten het aanbod en de vraag naar elektrische energie niet op elkaar aan. Daarom is het nodig om een deel van deze duurzaam opgewekte energie op te slaan. Soms voor langere tijd omdat er in de winter nu eenmaal veel minder zon schijnt dan in de zomer. Elektrische energie kan worden opgeslagen in batterijen, maar de capaciteit daarvan is onvoldoende om het overschot aan elektrische energie van meer dan een paar dagen op te slaan. De oplossing ligt in het omzetten van die duurzame elektrische energie in groene waterstof. Waterstofgas kan in verschillende vormen over de hele wereld getransporteerd worden en voor lange tijd worden opgeslagen zoals dat nu ook met aardgas gebeurt. De duurzaam opgewekte energie kan dan in de toekomst als gas of als elektriciteit worden aangeleverd: een hybride energievoorziening, zoals we dat al lang kennen uit het fossiele brandstof tijdperk. En op die manier kunnen we gebruik blijven maken van onze gas- en elektriciteitsnetten.

Een hybride energievoorziening geeft ons mogelijkheden om op een flexibele manier in onze vraag naar duurzame elektrische energie te voorzien voor het gebruik van onze elektrische apparaten en de elektrische auto. Bij voorkeur wekken we als bewoners lokaal niet meer elektrische energie op dan we kunnen gebruiken op een tijdschaal van enkele dagen. Dat voorkomt dat ons elektriciteitsnet sterk verzwaard moet worden en, misschien nog wel belangrijker: dat we niet het overschot aan het Europese elektriciteitsnet moeten leveren op het moment dat de prijs heel laag is omdat het aanbod (veel te) groot is.

Verwacht wordt dat (hybride ) warmtepompen een groot gedeelte van de energie voor de verwarming van onze woningen zullen leveren. Dat betekent dat de lokaal opgewekte elektrische energie niet voldoende is om onze huizen te verwarmen, omdat de zon nu eenmaal veel minder schijnt in de winter dan in de rest van het jaar. Maar dat kan worden opgevangen door waterstof in brandstofcellen om te zetten in elektrische energie voor de aandrijving van de warmtepomp. De warmte die vrijkomt bij deze omzetting kan ook nuttig gebruikt worden bij de verwarming van de woning.

Van de overheid mag worden verwacht dat de lokale duurzame opwek van elektriciteit bevorderd wordt, samen met de kortdurende opslag in batterijen. Door die opslag wordt levering aan het Europese elektriciteitsnet voorkomen, evenals de exorbitante verzwaring van het net. Net zo belangrijk voor hybride energievoorziening van de toekomst is dat de overheid er zorg voor draagt dat ook aan de huishoudens – en niet alleen aan de industrie – voldoende waterstof kan worden geleverd. Door de import en productie van groene waterstof te stimuleren. Ons aardgasnet is er klaar voor!

Exalto neemt SEFFF-rapport in ontvangst

 

Op 20 mei 2022 werd de resultaten van het SEFFF/Principia-onderzoek Experimenteel bepaald Michigan schroef rendement, in vergelijking met een Wageningen B schroef  aan Technische Groothandel Exalto in Grou overhandigd. SEFFF geeft hiermee invulling aan éen van haar doelstellingen om zowel bedrijfsleven als “eindklant” technisch te ondersteunen.

Foto: links Henk Jan Tolsma (Exalto) en rechts Anne F. van der Meer (SEFFF- Stifting Elektrysk & Fossylfrij Farre Fryslan / SES Principia).

Duurzaam varen op de HISWA (3 SEP!)

Principia Senior Expert Support ondersteunt de samenwerking van de Stifting Elektrysk en Fossielfrij Farre Fryslan met het watersportverbond en met de vereniging toerzeilers voor het promoten van Duurzaam Varen. Een gezamenlijke actie in dat kader is een uitgebreide presentatie tijdens de komende Hiswa in Amsterdam. Voor details zie onderstaande uitnodiging.

Uitnodiging:
Vaarrecreatie & Energietransitie: (n)iets voor jou??

Geen leefbare wereld zonder energietransitie, weten we nu. De vaarrecreatie is geen grote vervuiler, maar deze transitie gaat natuurlijk ook ons aan. De netwerkgroep Energietransitie, met zeilers en motorbootvaarders uit het hele land, geeft tijdens de HISWA in Lelystad drie experts het podium voor hun visie over duurzamer varen, nú en in de niet zo verre toekomst:

  • Marinus van Sijdenborgh, redacteur Zeilen: Hoe geloofwaardig is duurzamer brandstof
  • Marcel Schaap, de Stille Boot: Volledig of hybride elektrisch varen
  • Cees van Bladel, olympisch zeiler èn expert op dit gebied: Zin en onzin rond waterstof

We sluiten af met ons toekomstbeeld van een duurzame vaarrecreatie.

Kom op zaterdag 3 september om 13:30 op de HISWA luisteren en meepraten in het Podium aan het Water. Laat je in een uur voorlichten door experts uit ons midden over hoe zij denken over deze transitie en wat onze opties zijn.

Vraag of mening? Meld je vooraf aan op info@waterrecreatienederland.nl en maak kans op een van de 25 gratis entreekaarten voor de HISWA. Maar ook zonder aanmelding ben je als HISWA bezoeker van harte welkom.

 

                      

Announcement: BBQ for alumni & students!

Beste Alumnus,

Op 17 juni zal er voor de alumni van werktuigbouwkunde aan de Universiteit Twente een reunie-barbecue worden georganiseerd, samen met huidige werktuigbouwkunde studenten. U bent van harte welkom om een hapje mee te eten en samen met andere alumni en studenten weer eens onder elkaar te komen. Dit evenement zal in samenwerking met de alumni-vereniging Principia en de studievereniging Isaac Newton worden opgezet. De barbecue zal rond 18:00 tot en met 21:00 duren, en vindt plaats achter de Horst. Omdat het helaas nog niet gelukt is de ja-knikker achter de Horst daadwerkelijk olie te laten pompen, zullen er ook nog kosten aan de barbecue verbonden zijn, welke €17,00 per persoon zal zijn. Voor Principia-leden zal een extra korting gelden die na de barbecue verrekend wordt.

Voor meer informatie en inschrijving kan u naar de website van Isaac Newton via de volgende link;
https://www.isaacnewton.utwente.nl/events/alumni-+-students-barbecue

Met vriendelijke groet,
De Principia commissie van W.S.G. Isaac Newton

 

– ENGLISH VERSION –

Dear Alumnus,

On the 17th of June, a reunion-barbecue will be organised for the alumni of Mechanical Engineering of the University of Twente, together will current Mechanical Engineers. You are welcome to grab a bite and come together again with other alumni and students. The event will be organised in collaboration with the alumni-association Principia and the study-association Isaac Newton. The barbecue will take place from 18:00 until 21:00, and will be located behind the Horst, Enschede. Unfortunately, the pumpjack behind the Horst is not able to pump up oil just yet, so there will be some charges associated with the BBQ, that will end up to €17,00 per person. For Principia members there will be an additional discount which will be calculated after the barbecue

 

For more information and to enrol in the event you can visit the website of W.S.G. Isaac Newton via the following link; https://www.isaacnewton.utwente.nl/events/alumni-+-students-barbecue

 

With kind regards,
The Principia committee of W.S.G. Isaac Newton

Experimenteel bepaald Michigan schroef rendement vs. Wageningen B schroef

Bij elektrisch varen is het rendement van de aandrijving cruciaal. Immers, hoe hoger dit rendement, hoe verder je met je accu kunt varen (actieradius). Het aandrijfrendement is het product van het schroefrendement en het rendement van motor plus regelaar. Om inzicht te verkrijgen over deze rendementen is er door enkele leden van Principia Senior Expert Support (SES) een uitgebreid testprogramma uitgevoerd. Daarbij is gebruik gemaakt van de stalen MienSkip sloep van de “Stifting Elektrysk en Fossylfrij Farre Fryslân” (SEFFF), voorzien van een innovatieve naafmotoraandrijving met een 16” x 14” Wageningen B schroef. De gebruikte meetmethoden en de testresultaten zijn beschreven in een rapport met de titel “Innovatieve e-aandrijving voor pleziervaartuigen – Vaartest resultaten en de daaruit bepaalde rendementen”. In dit rapport zijn de gemeten testresultaten vergeleken met door het MARIN gepubliceerde test data voor Wageningen B schroeven. Lees hier het complete verslag:

Vergelijking schroefrendement Michiganschroef en Wageningen B schroef

Verslag principiaprijs 2021

On the 18th of November, it was finally time for a Principia prize again. Innovation Cluster Drachten[1] (ICD), Isaac Newton and Principia worked together to come up with a challenging problem, to find students who wanted to take up the challenge and to give the student groups a place to work on this problem for a day. We managed to gather 36 students who were all willing to work their hardest to come up with the best solution.

The jury, existing of members from ICD and Principia, arrived at 8:30 at the Newton room to look through the programme and the assignment. At 8:45 the contestants arrived and at 9:00 the explanation of the assignment started.

There was a small introduction first, and then the case was explained. This year the case was about the automatization of placing sanding belts onto a CNC belt grinding machine.

After the presentation, the 9 groups had to decide on a team name and then they were off to their separate rooms to start brainstorming. The teams all had been assigned their own room in the Horst tower where they could spend the whole day working out the assignment. Most groups started with some sketches, after which they choose the best solution and started working on the more complicated design features.

While all the groups were working on the assignment, it was also possible for them to ask questions to the jury, via WhatsApp or face-to-face. The jury made a few rounds, visiting each group’s room in the Horst. In addition to just answering questions, a prototype from Stork was also brought in. The contestants were able to take a quick look at it in the morning but the real show was at noon when the prototype had been connected and could be shown working. This was very helpful as it gave some real-life insight for the students.

After the demonstration, it was time for lunch. During lunch, there was a presentation about ICD where they explained the origin and about all the companies of ICD. After this lunch, full of new energy and enlightened with the prototype demonstration, the students headed back to their rooms to finalize their ideas and put them in a presentation.

In the afternoon it was time for the students to show what they had been working on the entire day in a short presentation. The groups explained their thought processes, their final solution and showed some nice sketches or even SolidWorks models of their solutions. Some groups even went the extra mile and came up with a life cycle analysis, cost prediction, moving model, or slogan for their design.

When these presentations were finished, it was up to the jury to decide which group would win the grand prize of €3000. The contestants were judged on things like creativity, quality, feasibility, costs, and the quality of their presentation. After a long discussion, they finally came to a conclusion to tell the eagerly awaiting students. They started with announcing the 2nd price, a beer tasting at the Beiaard, which was for group ‘Oosthorst Top Team’, which had the idea of placing 4 screws in a cylindrical shape. Then finally the 1st place winner was announced to be ‘Het Fundament’, with the idea of also using screws, but placing them in a triangular shape, which fitted exactly over the performer from Stork. They were very happy to have won and gladly accepted their prize.

We thank ICD and Principia for helping us organize such an amazing day!

 

[1] Innovation Cluster Drachten (ICD) is a cluster of 23 high tech companies in the northern Netherlands. About 1500 FTE of the 4300 employees (45 nationalities) are product- and process innovators in the field of high tech systems. Together they innovate their HIGH TECH Big Five: 3D metal printing, Sensoring & AI, Vision & Deeplearning, Robotics (at customer & factories) and renewable propulsion. They offer internships, design – and master projects for talented Twente students, see their website www.icdrachten.nl

.

Algemene Ledenvergadering

Op donderdag 31 maart vindt de Algemene Leden Vergadering 2022 plaats. De (fysieke) vergadering start om 16.00 uur in gebouw de Horst zaal Z105 (campus Universiteit Twente).

Graag horen we van je of je  bij de ledenvergadering 2022 aanwezig zult zijn! Aanmelden kan via een mail aan Steven Olthof.

De volgende punten staan op de agenda:

  1. Opening door de voorzitter Dorien van de Belt
  2. Mededelingen/vaststelling agenda
  3. Notulen ALV Principia 9 dec ’21 (concept!)
  4. Jaarverslag Principia 2021
    –  Activiteiten overzicht 2021
    –  Financieel Jaarverslag Principia 2021
    –  Budget en realisatie 2021
    –  verslag kascommissie
  5. Benoeming nieuwe kascontrole commissie
  6. Jaarplan 2022
    –  Geplande/uitgevoerde activiteiten
    Budget Principia 2022
  7. Werving nieuwe bestuursleden
  8. Rondvraag
  9. Sluiting

Tijdens de corona-pandemie zijn de ALVs van 2020 en 2021 opgeschoven naar het najaar, maar we willen graag weer de ALV in het voorjaar laten plaats vinden. Vandaar dat de tijdsperiode tussen de vorige ALV en deze zeer kort is.

In memoriam Geert Hidding (1952 – 2021)

Na een kort ziekbed is op 31 maart 2021 Geert Hidding overleden. Geert was van studiejaar 1970, sinds 2015 bestuurslid van Principia, en sinds 2016 voorzitter van de SES (Senior Expert Support) groep.

Binnen Principia was Geert een vernieuwende en bindende kracht, met een bijzonder oog voor de ontwikkeling van het ledenbestand, en hij maakte zich zorgen over de geringe aanwas, de hoge gemiddelde leeftijd en over de afnemende animo bij jongere alumni om lid te worden. Daarnaast was de gezelligheid voor hem heel belangrijk.
Geert was actief betrokken bij de organisatie van de Principia-prijs: als jurylid, en later ook bij het leggen van contacten met het Noordelijke bedrijfsleven. De ervaringen uit zijn werk als algemeen directeur van Neopost in Drachten kwamen daarbij goed van pas. Geert woonde al ruim 35 jaar in Friesland maar hij was opgegroeid in Twente, en het land “van de Tukkers” had een speciaal plekje in zijn hart.
Binnen SES was Geert één van de trekkers bij de opdracht van SEFFF (Stifting Elektrysk Farre Fryslan) voor het ontwikkelen van een goedkope elektrische aandrijving voor de pleziervaart. Doel was om het elektrisch varen aantrekkelijk te maken voor de “man-met-de-gewone- portemonnaie”. Geert kwam daarbij op het idee om uit te gaan van een goedkope naafmotor zoals die in grote aantallen voor elektrische scooters in China wordt gefabriceerd. Hij ontdekte dat de karakteristieken van dit motortype bijzonder goed passen bij de karakteristieken van een efficiënte (grote, langzaam draaiende) schroef. Het ontwerpen, bouwen (en inbouwen van deze aandrijving in de SEFFF-sloep “MienSkip”), alsmede de complete testconstructie voor het meten van de belangrijkste parameters en daarna het uitvoeren van de metingen… dit alles gaf Geert veel voldoening en energie. Zelfs op zijn ziekbed bleef hij tot het laatst toe nog meedenken en ideeën aandragen.
Daarnaast had het meedenken met de Twentse studententeams voor de Shell Eco Marathon (waterstof-auto) en voor de Solar Boat zijn warme belangstelling, waarbij hij zich er over verbaasde, dat de studenten steeds weer probeerden om het wiel uit te vinden. Ook was hij in het kader van elektrisch varen betrokken bij de begeleiding van enkele studenten.
Geert was mede-oprichter van ons huiskamer-discussieclubje “Duurzaam Noord”. Met een vijftal eigenwijze Twente ingenieurs hebben we vele discussies gevoerd en door techneuten-ogen gekeken naar de plannen van de regering, gemeentes, KIVI, Berenschot en Energieleveranciers.
Doel was om zin van onzin te onderscheiden en de materie echt te begrijpen en in kaart te brengen. Hier beleefde Geert veel plezier aan en vooral in het “helikopteren” was hij sterk. Hij bestookte ons regelmatig met getallen en columns (onder andere van Ronald Plasterk) om zijn argumenten kracht bij te zetten. En na afloop was er dan altijd weer de gezelligheid met bijpraten over thuis en over de wereld, met natuurlijk een biertje erbij.
Geert genoot van onze Principia-bijenkomsten en vond het belangrijk om actief te blijven en zowel zich zelf als anderen te prikkelen.

Geert we zullen je missen.

Anne F. van der Meer Rene Scheltes

Duurzaam Noord

Duurzaam Noord

Duurzaam Noord is een huiskamer-discussieclubje van Principia-alumni, woonachtig in Noord Nederland. In 2020 heeft dat geleid tot een krantenartikeltje “Energietransitie en waterstof” over de productie van waterstof uit zonnestroom in (zuidelijke) landen met een overvloed aan zon. Ook in 2021 hebben we – ondanks de Coronacrisis en deels digitaal – regelmatig van gedachten gewisseld.  Een greep uit de belangrijkste onderwerpen dit jaar:

  1. Berenschot rapport “Klimaatneutrale energiescenario’s 2050”. In dit rapport worden 4 scenario’s uitgewerkt, waarbij is uitgegaan van de “sturing” van de nederlandse energietransitie: (1) lokale/regionale sturing, (2) nationale sturing, (3) europese sturing, en (4) internationale sturing.

 

De belangrijkste overall trends zijn “Van  aardgas, grijze stroom in 2020 naar groene stroom, geothermie en H2 in 2050.”

Per sector valt op:

  • In de bebouwde omgeving gaan we van aardgas naar groene stroom.
  • Mobiliteit gaat van olie naar stroom en afhankelijk van het scenario ook naar H2 en biobrandstof.
  • In de Industrie verdwijnt gas nagenoeg en neemt olie licht af. Hiervoor komt in de plaats H2 en neemt stroom toe. Meest opvallende is dat olie op een niveau tussen 400-700 PJ blijft.

 

  1. Strategie Gasunie / ontwikkeling Eemshaven. In een kranteninterview geeft CEO Gasunie (Han Fennema) een duidelijke kijk op de bedrijfsstrategie om zich te ontwikkelen van “gastransportbedrijf” naar een “duurzame energie-infrastructuur-onderneming”. Dit gaat gepaard met een investeringsplan van  7 miljard Euro. is onderdeel van de plannen voor een Nederlands waterstofnet (“waterstof-backbone”), in 1e instantie gedacht voor de industrie.
  1. Gemeentelijke transitieplannen.

Elke gemeente moet uiterlijk eind 2021 een energie-transitieplan klaar hebben. Eén van de Duurzaam-Noord leden (Gert Colenbrander) betrokken bij de plannen voor zijn woonplaats Hoorn. Voor meer details zie “Een heel andere visie op de warmtetransitie in Hoorn“. Ook hebben we deelgenomen aan een video-sessie van de gemeente Westerkwartier, en zijn er eerste contacten gelegd met de gemeente Smallingerland (Drachten). Tevens hebben we regelmatig gedachten-, en ervaringsuitwisseling met alumnus Steven Olthof in Hengelo, die aldaar in een vergelijkbaar inspraak-proces participeert. Overal valt op, dat in de opdrachtformulering van het rijk de opties met huisverwarming door waterstof op voorhand wordt uitgesloten. In Den Haag is waterstof is voor de industrie gedacht. Ook worden door de doelstelling, dat elke gemeente zijn eigen energie op zou moeten wekken, interessante – regionale of nationale – opties uitgesloten.  In dit kader ontstond een interessante optie voor een toekomstig huishoudelijk energiegebruik, zie plaatje hieronder.

Naast deze onderwerpen komt er elke keer weer een keur aan actuele Duurzaamheids-onderwerpen langs. Daar vinden we meestal wel iets van, en het is steeds weer leuk om dat uit te wisselen en te bediscussiëren.

 

De Wilgen, Friesland

Anne F van der Meer